همایش بینالمللی سرمایهگذاری آذربایجان غربی (اینوا) که در خرداد ۱۴۰۴ در ارومیه برگزار شد، تنها یک رویداد اقتصادی نبود، بلکه زایش الگویی تحولساز در جذب سرمایهگذاریهای کلان ایران بود. با حضور بیش از ۱,۰۰۰ مهمان از ۱۸ کشور جهان و ۲۶ رسانه ملی و بینالمللی، این رویداد با معرفی ۸۵۰ فرصت سرمایهگذاری استانداردسازیشده، پلی میان ظرفیتهای مغفول آذربایجان غربی و سرمایهگذاران جهانی ایجاد کرد. استاندار آذربایجان غربی، دکتر رضا رحمانی، در مصاحبهای تأکید کرد: “اینوا نه پایان مسیر، که آغاز راهی بلندمدت برای تبدیل استان به هاب سرمایهگذاری نوآور است”.
آذربایجان غربی با موقعیت منحصربهفرد مرزی خود هممرزی با ترکیه، عراق و جمهوری آذربایجان همواره “دروازه ایران به اروپا و قفقاز” خوانده میشود. اینوا برای نخستین بار این مزیت ژئوپلیتیک را از شعار به برنامه عملی تبدیل کرد. ۴۰% از پروژههای ارائهشده مستقیماً بر تقویت زیرساختهای لجستیک، گمرکی و کریدورهای ترانزیتی تمرکز داشتند تا استان را به حلقه اتصال زنجیره ارزش جهانی تبدیل کنند. پروژههایی مانند آزادراه ارومیه-تبریز با اعتبار ۱۰,۰۰۰ میلیارد تومانی، نمونه عینی این تحول راهبردی است.
کارگروههای تخصصی اینوا با پایش دادههای بازار، ۱۰۴ فرصت سرمایهگذاری در بخش گردشگری و خدمات را شناسایی کردند – رقمی که پیش از این تنها ۱۸ مورد بود. در کل استان، این عدد به ۸۵۰ فرصت رسید که شهرداری ارومیه با ۷۶ طرح، رتبه دوم را پس از اداره کل میراث فرهنگی داشت. دستاورد ملموس: امضای تفاهمنامه ۲۰ پروژه گردشگری با جذب ۲,۰۰۰ میلیارد تومان سرمایه تنها در یک پنل تخصصی.
بخش گردشگری با جذب ۳۰۰ سرمایهگذار داخلی و خارجی در پنل تخصصی، ستاره درخشان اینوا بود. مدیرکل میراث فرهنگی استان، مرتضی صفری، با اعلام اینکه “ریسک سرمایهگذاری در آذربایجان غربی بسیار پایین است”، از افزایش تمایل سرمایهگذاران برای پروژههای بزرگ گردشگری خبر داد. افزون بر هتلهای ۵ ستاره در ماکو (آماده بهرهبرداری) و خوی (۹۰% پیشرفت فیزیکی)، احیای مناطق نمونه گردشگری مانند دریاچه ارومیه و تخت سلیمان تکاب، در کانون توجه سرمایهگذاران قرار گرفت.
صفری در تحلیل هوشمندانهای تأکید کرد: “اینوا نباید در ۸۵۰ فرصت خلاصه شود؛ اینوا باید مترادف سرمایهگذاری و توسعه آذربایجان غربی معنا شود”. خلق برند “اینوا” توسط صداوسیمای استان، گامی استراتژیک برای تبدیل این رویداد به هویت توسعهای ماندگار بود. حتی جنگ ۱۲ روزه مرزی نیز نتوانست حرکت قطار اینوا را متوقف کند؛ کلنگزنی هفتگی پروژهها پس از عادیسازی شرایط، نشاندهنده عزم جدی برای تداوم این مسیر است.
رییسجمهور، دکتر مسعود پزشکیان، در پیامی به همایش، آذربایجان غربی را “مظهر توان ملی با مردمانی صبور و اصیل” خواند و ظرفیتهای مغفول آن را “فرصتی برای توسعه” دانست. استاندار نیز با اشاره به تشکیل ستاد عالی پیگیری پروژهها، از سازوکارهای نوین مانند تسهیل مجوزها و بستههای تشویقی برای کاهش ریسک سرمایهگذاری خبر داد.
اینوا تنها رویداد اقتصادی نبود؛ رونمایی از اپلیکیشن جامع گردشگری استان و کتاب “آذربایجان غربی؛ نگارخانه تاریخ و طبیعت” در عمارت تاریخی خورشید ارومیه، گواهی بر تلفیق اقتصاد با هویت فرهنگی بود. در استانی با تنوع قومی-فرهنگی (ترک، کرد، آشوری، ارمنی)، اجرای پروژههای اشتغالزا میتواند نقشی تعیینکننده در تقویت همبستگی اجتماعی داشته باشد.
لوکوموتیو اینوا با شتاب به پیش میرود: افزایش هتلهای ۵ ستاره از ۱ به ۴ مورد، توسعه مناطق نمونه گردشگری و تقویت زیرساختهای مرزی، تنها آغاز این مسیر است. چنانکه استاندار تأکید میکند، “آذربایجان غربی با این مدل میتواند بازیگر اصلی مبادلات منطقهای شود”. اینوا ثابت کرد که با مدیریت یکپارچه، شفافیت و نگاه علمی، میتوان “دروازه غرب ایران” را از خواب تاریخی بیدار کرد.
رضا عباسی